Netly Alamin ang take-home pay mo

Nakagat ng aso o pusa? Ito ang first aid at bakit hindi dapat ipagpaliban ang rabies vaccine

Impormasyon batay sa WHO fact sheet na huling na-update noong Setyembre 2026.

Basa ka muna: Kapag nakagat o nakalmot ka ng hayop na posibleng may rabies, hugasan agad ang sugat ng sabon at tubig nang at least 15 minutes, tapos magpatingin agad sa health professional. Ayon sa WHO, kapag lumabas na ang sintomas, ang rabies ay "virtually 100% fatal", pero mapipigilan ito kung maagapan ang post-exposure prophylaxis (PEP).
3 hakbang kapag nakagat o nakalmot ng hayop
Hugas, doktor, bakuna

1. Hugasan agad ang sugat

Gumamit ng sabon at tubig. Hugasan nang at least 15 minutes, ayon sa WHO.

Huwag munang maghintay kung lalaki ba ang sugat. Kahit gasgas lang, ituring itong posibleng exposure kung ang hayop ay posibleng may rabies.

2. Pumunta agad sa doktor o health facility

Pagkatapos maghugas, humingi agad ng medical attention. Ito ang sinasabi ng WHO para sa kagat o kalmot ng posibleng rabid na hayop.

Ang doktor o health worker ang magsasabi kung anong gamot ang kailangan sa kaso mo. Hindi ito dapat hulaan sa bahay.

3. Ano ang PEP (post-exposure prophylaxis)?

Ang PEP ang gamutan na pumipigil na umabot ang virus sa central nervous system. Ayon sa WHO, kasama rito ang:

Minor at severe na exposure
Ano ang kasama sa PEP

Ayon sa WHO, ang minor exposure ay kailangan lang ng wound washing at vaccine. Ang severe exposure, gaya ng kagat o kalmot na tumagos sa balat, o contact sa paniki (bat), ay kailangan din ng immunoglobulin o monoclonal antibodies.

Ang pre-exposure vaccination para sa mga high-risk na grupo ay hindi kapalit ng PEP kapag nagka-exposure pa rin.

Bakit mahalaga ang pagbabakuna ng aso?

Ayon sa WHO, ang mass vaccination ng mga aso, kasama ang mga tuta, ang pinaka-cost-effective na paraan para maiwasan ang rabies sa tao, dahil hinaharang nito ang pagkalat sa pinagmulan. Hindi epektibong paraan ang pagpatay sa mga libre-gala na aso, dagdag ng WHO.

Kung may alaga ka, ang pagpapabakuna sa kanila ay bahagi ng proteksyon ng buong komunidad.

Mga bagay na hindi natin sakop dito

Hindi ko isinulat ang eksaktong schedule ng bakuna, presyo, o kung saang center libre ang gamutan, dahil iba-iba ito at hindi ko ito nakumpirma sa opisyal na pahina ngayong araw. Itanong ito sa health center, RHU o animal bite treatment center sa lugar mo.

Mahalagang paalala

Para sa reference lang ito at walang legal na bisa. Hindi ito medical advice at hindi kapalit ng payo ng doktor. Kung nakagat ka, magpatingin agad. Impormasyon: taong 2026.

Mga source

Salary Calculator · 13th Month Pay Calculator